GPSR, Etsy ve Türk Satıcılar: AB Pazarı İçin Yetkili Temsilci
GPSR, Etsy ve Türk Satıcılar: AB Pazarına Giriş İçin Yetkili Temsilci Zorunluluğu
This article was originally written in English and translated. We apologize for any minor errors.
Avrupa Birliği (AB) pazarı, dünya genelindeki satıcılar için büyük fırsatlar sunarken, aynı zamanda belirli düzenlemelere uyumu da gerektirmektedir. Özellikle AB dışındaki ülkelerden, örneğin Türkiye'den gelen satıcılar için bu düzenlemeler, ürünlerini AB'ye başarılı bir şekilde sunabilmeleri adına kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (GPSR) ve AB Yetkili Temsilcisi (EU AR) zorunluluğu, Etsy gibi platformlarda satış yapan Türk satıcıların dikkatle incelemesi gereken başlıca konulardır.
Bu makale, GPSR'nin ne olduğunu, neden önemli olduğunu, AB Yetkili Temsilcisi'nin rolünü ve Dijital Ürün Pasaportu (DPP) gibi gelecekteki düzenlemelerin Türk satıcılar üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde ele alacaktır. Amacımız, yasalara uygunluk sağlayarak işinizi güvence altına almanıza yardımcı olacak kapsamlı ve bilgilendirici bir rehber sunmaktır.
Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (GPSR) Nedir?
Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (GPSR), 13 Aralık 2024 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ve Kuzey İrlanda'da (NI) piyasaya sürülen tüm gıda dışı tüketici ürünlerinin güvenliğini sağlamayı amaçlamaktadır [1]. Bu yönetmelik, daha önceki Genel Ürün Güvenliği Direktifi'nin (GPSD) yerini almıştır ve yeni, ikinci el, tamir edilmiş, yenilenmiş ve geri dönüştürülmüş ürünlerin yanı sıra dijital ürünleri de kapsamaktadır. GPSR'nin temel amacı, tüketicileri güvensiz ürünlerden korumak ve AB pazarında adil rekabet koşulları yaratmaktır.
GPSR'nin Kapsamı ve Uygulama Alanı
GPSR, geniş bir ürün yelpazesini kapsar ve AEA veya NI'daki tüketicilere ürün satan, üreten, ithal eden veya dağıtan tüm ekonomik operatörler için geçerlidir. Bu, özellikle Etsy gibi e-ticaret platformları aracılığıyla AB pazarına ulaşan Türk satıcılar için büyük önem taşımaktadır. Yönetmelik, ürünlerin tasarımından piyasaya sürülmesine kadar tüm yaşam döngüsü boyunca güvenlik gerekliliklerini belirler.
GPSR'nin Uygulandığı Durumlar:
- AEA ve/veya Kuzey İrlanda'daki alıcılara ürün satıyorsanız.
- AEA ve/veya Kuzey İrlanda'daki tüketicilere sunulan ürünleri üretiyor, ithal ediyor veya dağıtıyorsanız.
- Bir "tacir" tanımına uyuyorsanız (işletmeler veya profesyonel satıcılar dahil).
GPSR'nin Uygulanmadığı Durumlar:
- 13 Aralık 2024 tarihinden önce listelenen ürünler, önceki güvenlik gerekliliklerini karşılamaları koşuluyla GPSR'den muaftır. Bu muafiyet, bu listelemelerin yenilenmesi durumunda da geçerlidir [1]. Ancak, Etsy mağazanız 13 Aralık 2024'ten önce AEA ve/veya Kuzey İrlanda'ya satışa açık değilse ve daha sonra bu bölgelere gönderim yapmaya başlarsanız, GPSR gereklilikleri tüm listelemeleriniz için geçerli olacaktır.
GPSR'nin Temel Gereklilikleri
GPSR, ürün güvenliğini sağlamak için bir dizi temel gereklilik getirmiştir. Bu gereklilikler, ürünlerin piyasaya sürülmeden önce uygun şekilde değerlendirilmesini, belgelendirilmesini ve etiketlenmesini içerir. En önemli gerekliliklerden biri, AB merkezli bir "sorumlu kişi" atanmasıdır.
Sorumlu Kişi (Responsible Person) Zorunluluğu: GPSR kapsamındaki ürünlerin AEA veya NI pazarına sunulabilmesi için, AEA veya NI merkezli bir "ekonomik operatörün" "sorumlu kişi" olarak atanması zorunludur [1]. Bu sorumlu kişi şunlardan biri olabilir:
- Üretici (eğer AEA veya NI'da yerleşikse)
- İthalatçı (eğer üretici AEA veya NI'da yerleşik değilse)
- Üretici tarafından yetkilendirilmiş bir Yetkili Temsilci
- Üretici, ithalatçı ve yetkili temsilcinin AEA veya NI'da yerleşik olmaması durumunda bir dağıtım hizmeti sağlayıcısı.
Bu sorumlu kişi, ürünlerin etiketleme ve belgelendirme gerekliliklerini karşılamasını sağlamak, piyasa gözetim otoriteleriyle işbirliği yapmak, gerektiğinde düzeltici önlemler almak ve güvenlik riskleri hakkında yetkilileri bilgilendirmek gibi önemli görevleri üstlenir [1].
AB Yetkili Temsilcisi (EU AR) Nedir ve Neden Gereklidir?
AB Yetkili Temsilcisi (EU AR), AB dışında yerleşik üreticiler için AB pazarında yasal bir irtibat noktası görevi gören tüzel veya gerçek kişidir. AB AR, üretici adına AB düzenleyici otoriteleriyle iletişim kurar ve ürünlerin AB yasalarına uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Türk satıcılar gibi AB dışındaki üreticiler için, AB pazarına ürün sunabilmek adına bir AB Yetkili Temsilcisi atamak zorunludur [2].
EU AR'nin Rolü ve Sorumlulukları
Bir AB Yetkili Temsilcisi'nin temel sorumlulukları şunları içerir:
- Uygunluk Beyanı ve Teknik Dosya: Ürünün AB uygunluk beyanının ve teknik dosyasının güncel ve erişilebilir olmasını sağlamak.
- Piyasa Gözetimi: Piyasa gözetim otoriteleriyle işbirliği yapmak ve ürün güvenliğiyle ilgili her türlü bilgi talebine yanıt vermek.
- Düzeltici Önlemler: Güvensiz ürünlerin piyasadan çekilmesi veya geri çağrılması gibi düzeltici önlemlerin alınmasını koordine etmek.
- İletişim Noktası: Üretici ile AB yetkilileri arasında bir köprü görevi görmek.
- Ürün Bilgileri: Ürün üzerinde veya ambalajında, üreticinin ve yetkili temsilcinin iletişim bilgilerinin bulunmasını sağlamak.
Bu görevler, ürün güvenliğinin sağlanmasında ve AB mevzuatına uyumda hayati bir rol oynamaktadır. AB AR, üreticinin AB pazarındaki yasal yükümlülüklerini yerine getirmesine yardımcı olur ve potansiyel yasal sorunların önüne geçer.
Etsy ve Türk Satıcılar İçin GPSR ve EU AR
Etsy, dünya genelinde milyonlarca el yapımı ve vintage ürün satıcısını bir araya getiren popüler bir e-ticaret platformudur. Türk satıcılar da Etsy aracılığıyla ürünlerini AB pazarına sunmaktadır. Ancak GPSR'nin yürürlüğe girmesiyle birlikte, bu satıcılar için yeni uyum gereklilikleri ortaya çıkmıştır.
Etsy'nin Güncellemeleri ve Satıcılar İçin Gereklilikler
Etsy, satıcıların GPSR'ye uyum sağlamalarına yardımcı olmak için platformunda önemli güncellemeler yapmıştır. Nisan 2025 itibarıyla, listelemelere ürün güvenliği uyumu için yeni alanlar eklenmiştir [1].
Yeni Listeleme Alanları:
- Üretici Bilgileri: Ürünü üreten veya kendi adı/ticari markası altında ürettiren gerçek veya tüzel kişinin adı, e-posta adresi ve posta adresi belirtilmelidir.
- Sorumlu Kişi Bilgileri: Eğer üretici AB'de yerleşik değilse, atanmış AB merkezli Sorumlu Kişi'nin adı, e-posta adresi ve posta adresi eklenmelidir.
Bu bilgiler iki şekilde sağlanabilir:
- Mağaza Düzeyinde Ekonomik Operatör: Mağazanızın tamamı için geçerli tek bir AB merkezli Sorumlu Kişi varsa (örneğin, AB dışı bir satıcıysanız ve tüm ürünleriniz aynı Sorumlu Kişi tarafından kapsanıyorsa), bu bilgiyi Mağaza Yöneticisi > Ayarlar > Çalıştığınız Ortaklar bölümüne ekleyebilirsiniz.
- Listeleme Düzeyinde Üretici: Başkaları tarafından üretilen ürünleri yeniden satıyorsanız, her ürün için listelemenin kendisinde üretici ve ürün güvenliği bilgilerini sağlamanız gerekir. Bu durumda, üreticinin adı, e-postası ve adresi ile varsa Sorumlu Kişi'nin adı ve adresi belirtilmelidir.
Ürün Güvenliği Uyarıları: Ürününüzle ilgili yaş kısıtlamaları, tehlike uyarıları, imha talimatları ve diğer güvenlik detayları gibi yasal olarak gerekli tüm güvenlik bilgileri eklenmelidir [1].
Uyumsuzluğun Sonuçları
GPSR gerekliliklerine uymayan ürünler, AEA veya NI otoriteleri tarafından "tehlikeli ürün" olarak sınıflandırılabilir. Bu durum, ciddi yaptırımlara yol açabilir:
- Para Cezaları: Yıllık cironun %4'üne kadar veya 10 milyon Euro'ya kadar para cezaları uygulanabilir.
- Ürün Yasakları: Ürünlerinizin AB pazarında satışı yasaklanabilir.
- Piyasadan Çekilme: Ürünleriniz piyasadan çekilebilir.
- Etsy Hesabının Askıya Alınması: Etsy, uyumsuzluk bildirimleri aldığında listelemelerinizi kaldırabilir ve/veya hesabınızı askıya alabilir [1].
Bu nedenle, Türk satıcıların GPSR ve AB Yetkili Temsilcisi zorunluluklarına uyum sağlamaları, işlerinin sürdürülebilirliği ve AB pazarındaki varlıkları için hayati öneme sahiptir.
Eko-Tasarım Sürdürülebilir Ürünler Yönetmeliği (ESPR) ve Dijital Ürün Pasaportu (DPP)
AB, ürünlerin çevresel sürdürülebilirliğini artırmak amacıyla Eko-Tasarım Sürdürülebilir Ürünler Yönetmeliği (ESPR) ve Dijital Ürün Pasaportu (DPP) gibi yeni düzenlemeler de getirmektedir. Bu düzenlemeler, özellikle tekstil sektörü için 2027'den itibaren yürürlüğe girecektir ve Türk tekstil satıcılarını da doğrudan etkileyecektir.
ESPR ve DPP'nin Amacı
ESPR, ürünlerin yaşam döngüsü boyunca çevresel etkilerini azaltmayı hedefleyen bir çerçeve yönetmeliğidir. Bu yönetmeliğin bir parçası olarak geliştirilen Dijital Ürün Pasaportu (DPP), ürünlerin sürdürülebilirlik performansına ilişkin bilgileri dijital formatta sunmayı amaçlamaktadır. DPP, tüketicilere ve işletmelere ürünlerin çevresel ayak izi, geri dönüştürülebilirlik, onarılabilirlik ve diğer sürdürülebilirlik özellikleri hakkında şeffaf bilgi sağlayacaktır [3].
Tekstil Sektöründe DPP
Tekstil ve hazır giyim ürünleri, AB Komisyonu tarafından DPP için öncelikli ürün gruplarından biri olarak belirlenmiştir. Tekstil ürünleri için DPP'nin 2027'den itibaren zorunlu hale gelmesi beklenmektedir [3]. Bu, Türk tekstil üreticileri ve satıcılarının, AB pazarına sundukları ürünler için DPP gerekliliklerini karşılamaları gerektiği anlamına gelmektedir.
DPP'de Yer Alacak Bilgiler (Örnekler):
- Dayanıklılık Puanı: Ürünün standart yıkama döngülerinden sonra ne kadar iyi dayandığını gösteren bir puan (0-10 arası) [3].
- Geri Dönüştürülebilirlik Puanı: Ürünün geri dönüştürülmesinin ne kadar kolay olduğunu gösteren bir puan (0-10 arası) [3].
- Geri Dönüştürülmüş İçerik: Üründe kullanılan geri dönüştürülmüş malzeme yüzdesi (örneğin, denimde %20 geri dönüştürülmüş pamuk) [3].
- Üretim Ayak İzi: Ürünün çevresel performansının ortalamadan daha iyi olup olmadığını gösteren bilgi (örneğin, karbon ayak izi) [3].
DPP, tedarik zinciri boyunca şeffaflığı artıracak, tüketicilerin daha bilinçli seçimler yapmasına olanak tanıyacak ve döngüsel ekonomiye geçişi hızlandıracaktır. Türk tekstil satıcılarının, bu yeni düzenlemelere şimdiden hazırlanmaları ve ürünlerinin sürdürülebilirlik verilerini toplamaya başlamaları önemlidir.
AuraDPP ile Uyum Sağlayın
AB düzenlemelerine uyum sağlamak, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için karmaşık ve zaman alıcı olabilir. AuraDPP (auradpp.com), AB dışındaki satıcılara bu süreçte destek olmak için kapsamlı çözümler sunmaktadır. AuraDPP, AB Yetkili Temsilcisi (EU AR) hizmeti ve Dijital Ürün Pasaportu (DPP) hizmeti sağlayarak, ürünlerinizin AB pazarına yasalara uygun bir şekilde girmesini kolaylaştırmaktadır.
AuraDPP'nin Sunduğu Hizmetler
- AB Yetkili Temsilcisi (EU AR) Hizmeti: AuraDPP, AB merkezli bir yetkili temsilci olarak görev yaparak, üreticiler ile AB düzenleyici otoriteleri arasındaki iletişimi yönetir ve GPSR uyumunu sağlar. Bu hizmet, aylık 99 Euro'dan başlayan fiyatlarla sunulmaktadır (form doldurulduktan sonra bireysel teklif verilir).
- Dijital Ürün Pasaportu (DPP) Hizmeti: Gelecekteki ESPR ve DPP gerekliliklerine uyum sağlamak için AuraDPP, ürünleriniz için gerekli sürdürülebilirlik verilerini toplamanıza ve dijital pasaportları oluşturmanıza yardımcı olur.
AuraDPP, LIMASE s.r.o., Bratislava, Slovakya merkezli bir şirket olarak, AB mevzuatı konusunda derinlemesine bilgi ve deneyime sahiptir. Bu sayede, Türk satıcılar, AB pazarındaki yasal yükümlülüklerini güvenle yerine getirebilirler.
Sonuç
Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (GPSR), AB Yetkili Temsilcisi (EU AR) zorunluluğu ve gelecekteki Dijital Ürün Pasaportu (DPP) gibi düzenlemeler, AB pazarına ürün sunan Türk satıcılar için kaçınılmaz gerçeklerdir. Bu düzenlemelere uyum sağlamak, sadece yasal yükümlülükleri yerine getirmekle kalmaz, aynı zamanda işinizin itibarını korur ve AB pazarındaki büyüme potansiyelinizi güvence altına alır.
Uyumsuzluğun yol açabileceği yüksek para cezaları ve ürün yasakları göz önüne alındığında, proaktif bir yaklaşım benimsemek ve gerekli adımları atmak büyük önem taşımaktadır. AuraDPP gibi uzman hizmet sağlayıcılarından destek almak, bu karmaşık süreçte size rehberlik edebilir ve AB pazarında başarılı olmanızı sağlayabilir.
Check your products with the free GPSR Checker at auradpp.com
Referanslar
[1] Etsy. (2025, April 15). Selling Consumer Products to Europe Under the GPSR. https://www.etsy.com/seller-handbook/article/1093438529659 [2] ComplianceGate. (2025, July 13). European Union Authorised Representatives: A Complete Guide. https://www.compliancegate.com/european-authorised-representative/ [3] Carbonfact. (2026, January 5). Digital Product Passport for Textiles: What Fashion Brands Need to Know. https://www.carbonfact.com/blog/policy/digital-product-passport-fashion